Ngời sáng đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh qua di chúc

Thứ hai - 06/04/2020 05:46
Sáng rõ tầm nhìn thời đại và vẹn nguyên giá trị định hướng, 50 năm sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh đi xa, Di chúc của Người vẫn là những chỉ dẫn quý báu, động lực tinh thần vô giá giúp toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta vượt qua khó khăn, tận dụng thời cơ, đối diện thách thức để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa phát triển bền vững.


Cách đây 50 năm, trước khi từ biệt thế giới này để “đi gặp Cụ Các Mác, Cụ Lênin và các vị cách mạng đàn anh khác”, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại cho toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta một văn kiện lịch sử vô giá; kết tinh tư tưởng, đạo đức, phong cách của một vĩ nhân, anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới - đó là bản Di chúc mà Người gọi là Tài liệu “Tuyệt đối bí mật”. Tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh qua Di chúc của Người mang giá trị cách mạng, khoa học và nhân văn, có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc.

Đồng thời với tư tưởng và thống nhất với tư tưởng là đạo đức, thực hành đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh. Những tư tưởng Người viết về Đảng, về công việc đối với con người, về chủ nghĩa xã hội đã chứa đựng tư tưởng đạo đức mang bản chất cách mạng và nhân văn sâu sắc. Đặc biệt, việc thực hành đạo đức của Người qua Di chúc làm mỗi người khi đọc Di chúc vô cùng xúc động, cảm phục. Có lẽ, đoạn Người viết “Về việc riêng” là gây xúc động mạnh nhất trong Di chúc và qua đó nhân cách Hồ Chí Minh ngời sáng trọn vẹn trong trái tim của mỗi con dân nước Việt.

Chủ tịch Hồ Chí Minh là một con người và theo lẽ tự nhiên Người có việc riêng, có cuộc đời riêng tư mà rất nhiều người muốn đặt vấn đề tìm hiểu từ khi Người còn sống. Trong Di chúc, Người viết về việc riêng, nhưng không thổ lộ những điều ấp ủ thầm kín, riêng tư dành riêng cho cá nhân. Điều lớn lao, hàm chứa và toát lên qua từng câu chữ là lòng yêu thương con người, vì con người - những con người đang sống trên trái đất này. Ra đi, Người không có điều gì phải hối hận, hối tiếc vì đã trọn đời dâng hiến cho dân, cho nước, nâng niu tất cả chỉ quên mình. Người chỉ có một điều tiếc duy nhất là “không được phục vụ lâu hơn nữa, nhiều hơn nữa”.

Người ra đi không mang theo gì cho mình. Người để lại tất cả trọn vẹn cho Đảng, cho dân. Người dặn, khi Người mất, “chớ nên tổ chức điếu phúng linh đình, để khỏi lãng phí thì giờ và tiền bạc của nhân dân”. Đối với thân thể của mình, Người yêu cầu đốt đi để “đối với người sống đã tốt về mặt vệ sinh, lại không tốn đất ruộng”, “tro xương thì tìm một quả đồi mà chôn… trên mộ nên xây một cái nhà đơn giản, rộng rãi, chắc chắn, mát mẻ để những người đến thăm có chỗ nghỉ ngơi”. Ở đây, đạo đức cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư và lòng yêu thương con người của Chủ tịch Hồ Chí Minh hiện hữu trọn vẹn sáng ngời, có một không hai, từ sinh thời cho đến khi “phải từ biệt thế giới này”.

Tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh có quan hệ chặt chẽ với nhau. Trong Di chúc, phong cách Hồ Chí Minh được thể hiện cả ở tư tưởng, đạo đức và ngôn ngữ biểu cảm của Người. Có thể nói, “phong cách Hồ Chí Minh chính là con người Hồ Chí Minh”. Phong cách Hồ Chí Minh là phong cách của một lãnh tụ chính trị, thấm nhuần chủ nghĩa nhân văn cao cả và triết lý hành động vì con người của một nhà văn hóa lớn. Đó cũng là phong cách một vĩ nhân, của bậc đại trí, đại nhân, đại dũng nhưng không xa lạ, khác thường mà gần gũi, chân tình, thấu hiểu mọi người, hóa thân vào nhân dân và toát lên một kiểu mẫu văn hóa làm người trong thời đại mới.

Phong cách Hồ Chí Minh thể hiện trong Di chúc rất đặc sắc, mang phong cách “hiền triết Á Đông” và đậm đà bản sắc dân tộc Việt. Từng câu chữ trong Di chúc đều thể hiện rõ nhận định này. Người viết theo cách dùng chữ ít nhất mà nghĩa nhiều nhất, hàm xúc và cô đọng, sử dụng ngôn từ chính xác và tinh tế; từng chữ, từng lời có sức lay động đến mỗi trái tim con người. Phong cách Hồ Chí Minh thể hiện trong Di chúc là phong cách của một lãnh tụ có tầm nhìn xa trông rộng, một tinh thần lạc quan, niềm tin mãnh liệt vào tương lai, vào thắng lợi của cách mạng.

Người khẳng định, “Cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta dù phải kinh qua gian khổ, hy sinh nhiều hơn nữa, song nhất định thắng lợi hoàn toàn. Đó là một điều chắc chắn”. Trong Di chúc, phong cách Hồ Chí Minh còn thể hiện rất rõ, rất tinh tế qua tính chủ động, lo xa, phòng xa, tự chủ với mọi tình huống có thể đưa đến một cách có ý thức sâu sắc. Đọc đoạn Người viết bổ sung năm 1968 “về việc riêng” và đoạn sửa lại trang cuối cùng bản Di chúc vào ngày 10/5/1969 (ngày Người hoàn chỉnh lần cuối cùng bản Di chúc) chúng ta thấy rất rõ điều này.

Sáng rõ tầm nhìn thời đại và vẹn nguyên giá trị định hướng, 50 năm sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh đi xa, Di chúc của Người vẫn là những chỉ dẫn quý báu, động lực tinh thần vô giá giúp toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta vượt qua khó khăn, tận dụng thời cơ, đối diện thách thức để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa phát triển bền vững. Trong 50 năm qua, toàn Đảng, toàn quân, toàn dân đã đoàn kết, ra sức phấn đấu thực hiện Di chúc của Người; đã nhận thức sâu sắc những điều Người dặn dò, gửi gắm là vô cùng hệ trọng đối với sự nghiệp cách mạng và vận mệnh của dân tộc Việt Nam. Những trăn trở của Người, điều tâm nguyện từ trái tim, trí tuệ của Người đã và đang được nỗ lực thực hiện bởi những con người Việt Nam tin Đảng, tin Bác kính yêu và giàu lòng yêu nước.

Tuy nhiên, cũng phải nói thật là vẫn còn nhiều việc chưa làm được hoặc chưa làm đầy đủ như lời Người căn dặn. Bên cạnh những thành tựu đáng ghi nhận, chúng ta còn không ít yếu kém và khuyết điểm, nhất là trong công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng. Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII về “Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ” đã chỉ rõ: “Công tác xây dựng Đảng còn không ít hạn chế, khuyết điểm… Nhiều cán bộ, đảng viên, trong đó có người đứng đầu chưa thể hiện tính tiên phong, gương mẫu; còn biểu hiện quan liêu, cửa quyền, chưa thực sự sâu sát thực tế, cơ sở. Công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng chưa đủ sức răn đe, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái… Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên chưa bị đẩy lùi, có mặt, có bộ phận còn diễn biến tinh vi, phức tạp hơn; tham nhũng, lãng phí, tiêu cực vẫn còn nghiêm trọng, tập trung vào số đảng viên có chức vụ trong bộ máy nhà nước”. Trong khi đó, “sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống dẫn tới "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" chỉ là một bước ngắn, thậm chí rất ngắn, nguy hiểm khôn lường, có thể dẫn tới tiếp tay hoặc cấu kết với các thế lực xấu, thù địch, phản bội lại lý tưởng và sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc. Những hạn chế, khuyết điểm nêu trên làm giảm sút vai trò lãnh đạo của Đảng; làm tổn thương tình cảm và suy giảm niềm tin của nhân dân đối với Đảng, là một nguy cơ trực tiếp đe dọa sự tồn vong của Đảng và chế độ”.

Vì vậy, để thực hiện Di chúc của Người hiệu quả, nhất là trong công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng, trong thời gian tới, cần tiếp tục gắn thực hiện Chỉ thị 05-CT/TW của Bộ Chính trị khóa XII về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” với các Nghị quyết Trung ương về xây dựng Đảng (Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI, Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII), các nghị quyết về xây dựng văn hóa, con người, phát triển kinh tế Việt Nam trong thời kỳ mới. Đồng thời, phải tăng cường đoàn kết, thống nhất trong Đảng, tăng cường sự đồng thuận của nhân dân và khối đại đoàn kết dân tộc để nhân lên những thành công, khắc phục yếu kém và khuyết điểm, gạt bỏ những lực cản, tạo động lực mới để phát triển đất nước, thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Đó là cách tốt nhất để tỏ lòng tôn kính Chủ tịch Hồ Chí Minh và khẳng định giá trị, sức sống trường tồn của bản Di chúc lịch sử./.

Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh được viết trong thời gian từ tháng 5/1965 cho tới tháng 5/1969. Di chúc là kết tinh tư tưởng, tinh hoa đạo đức, tâm hồn cao đẹp và phong cách của Người; chứa đựng giản dị mà súc tích những nội dung cơ bản, những quan điểm cốt yếu của tư tưởng Hồ Chí Minh; có giá trị và vạch ra phương hướng phát triển cho cách mạng Việt Nam cả hôm nay và mai sau.

50 năm sau, Di chúc của Người vẫn là một văn kiện có giá trị lịch sử quan trọng; trong đó, sự kết hợp chặt chẽ giữa tính khoa học và tính thực tiễn trên nền tảng chủ nghĩa nhân văn cao đẹp đã làm nên giá trị chân chính và bền vững của Di chúc Bác Hồ.
 

Thiếu tướng, PGS.TS, NGƯT Nguyễn Văn Thế
Phó Giám đốc Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng


[1] Hồ Chí Minh - Anh hùng giải phóng dân tộc, nhà văn hóa lớn, Nxb. Khoa học xã hội, Hà Nội, 1995, tr.287.

[2] Hoàng Chí Bảo: Sự kết tinh tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh trong Di chúc của Người, Tạp chí Cộng sản, số 901 (11/2017), tr.46.

Ghi chú: Tất cả những chỗ in nghiêng trong bài đều trích trong Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh (Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia- Sự thật, Hà Nội, 2011, t.15, tr.611-623.

 

Tác giả bài viết: Minh Tâm - Sưu tầm

Nguồn tin: Tuyengiao.vn

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Sinh viên HuHa sẽ làm gì khi đi học trở lại

Kỷ niệm 7-5 (bên phải)
Thư viện điện tử
tra cứu văn bằng
Tra cứu đề tài
Số tay sinh viên
https://truongnoivu-csmn.edu.vn/
http://truongnoivu-csmt.edu.vn/
http://truongnoivu.edu.vn/

THỐNG KÊ TRUY CẬP

  • Đang truy cập12
  • Hôm nay1,078
  • Tháng hiện tại62,045
  • Tổng lượt truy cập1,502,637
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây