Rèn luyện kỹ năng ra quyết định hiệu quả

Thứ ba - 06/04/2021 21:03
Đứng trước tình huống cần phải đưa ra quyết định, khoan hãy tập trung vào tìm giải pháp vội, mà phải tập trung tìm ra vấn đề và chọn đúng vấn đề mới có giải pháp đúng, trúng và hợp lý.
Rèn luyện kỹ năng ra quyết định hiệu quả
Cuộc đời mỗi cá nhân là một chuỗi các quyết định để giải quyết vấn đề mà thực tiễn đặt ra. Chọn đúng vấn đề sẽ có giải pháp đúng và định hình tương lai của cá nhân, tổ chức. Chọn sai vấn đề, cuộc đời bẻ lái, đổi hướng đi. Từ đó làm cho chi phí có thể gia tăng nhưng giá trị đem lại thì không như mong muốn. Dẫn đến tình trạng: “sai đâu – sửa đấy >> sửa đâu – sai đấy >> sai đấy – sửa đâu”. Cái vòng luẩn quẩn nó cứ quẩn quanh “tình, tính, tang” rồi lại về với “tang, tính, tình”, “khoan, khoan” rồi lại “hò khoan” và “gọi đò ơi” rồi lại về với “ơi đò”. Làm thế nào để xác định trúng vấn đề để ra quyết định đúng và hợp lý? Thật là khó khăn cho mỗi cá nhân, tổ chức khi đứng trước vấn đề cần giải quyết. Những gợi ý mang tính nguyên tắc tìm và xác định trúng vấn đề có thể hạn chế những quyết định mang tính cảm tính và bản năng sẽ ngăn ngừa những hệ quả không mong muốn.

Các nguyên tắc để xác định vấn đề và ra quyết định được gợi mở đó là:

1. Sẵn sàng đón nhận vấn đề
Vấn đề xảy ra không phải tự nhiên mà có. Dù đúng hay sai, tốt hay xấu thì trước hết hãy bình tâm đón nhận. Và dũng cảm nhận trách nhiệm về mình trước. Đừng có tư duy đổ vấy cho các bên. Tư duy “trông trời, trông đất, trông mây, trông mưa, trông nắng, trông ngày, trông đêm..." sẽ dẫn đến đổ lỗi trách nhiệm cho khách quan. Nhưng khách quan chỉ là tác nhân “gây nhiễu” cho việc ra quyết định. Còn giải quyết vấn đề và ra quyết định phải là chủ quan từ chính mình. Không có ai ra quyết định thay cho sự lựa chọn của cá nhân. Dám làm thì trước tiên dám chịu trách nhiệm. Vì vậy, mọi trường hợp hãy bình thản đón nhận vấn đề xảy đến với mình, với tổ chức bằng một thái độ cầu thị, sẵn sàng nhận trách nhiệm. Thái độ chân thành, cầu thị nhận chịu trách nhiệm có thể làm dịu đi những “sự cố” không mong muốn khi vấn đề xảy đến.

2. Cố gắng thấu cảm và hiểu người khác
Góc nhìn khác nhau, nhận thức khác nhau, lợi ích khác nhau, hoàn cảnh khác nhau, điểm xuất phát khác nhau dẫn đến cách ứng xử và quan điểm khác nhau. Mọi người thường luôn cố chứng minh mình khách quan nhưng lại hành xử mang tính chủ quan. Có ở trong chăn mới biết chăn có rận. Hãy đặt mình vào hoàn cảnh của người khác để biết nếu trong tình huống đó, mình có hành xử như vậy không, rồi hãy đưa ra phán xét, nhận định. Hiểu và cảm thông, chia sẻ, tạo sự đồng cảm và thấu hiểu nhằm xóa đi những ngăn cách để tìm lấy sự đồng thuận. “Đao kiếm vô tình” nhưng người cầm đao kiếm không phải là robot. Một bồ cái lý không bằng tí tẹo cái tình. Chinh phục trái tim sẽ chinh phục được bộ não. Dùng trái tim để thấu cảm, rồi mới dùng lý trí để hiểu chắc chắn sẽ dễ dàng hơn là “hiểu” rồi mới “cảm”.

3. Tôn trọng các bên liên quan và nhìn nhận mọi việc một cách khách quan
Tách cái tôi ra khỏi vấn đề để nhìn tổng thể, đừng như “thầy bói mù xem voi”. Nhìn chi tiết để không bỏ sót, nhìn tổng thể để rõ ngọn ngành. Đứng ở góc nhìn hẹp thì nhìn cho kỹ, nghĩ cho sâu để không sai và làm cho đúng. Nhưng đứng ở góc nhìn rộng thì nhìn cho thoáng, nghĩ cho lớn để ra quyết định đúng, trúng, hợp lý, hợp tình.

4. Rèn tư duy phản biện thay cho tư duy phê phán
Cái biết là hữu hạn, cái chưa biết là vô hạn. Biết nhiều không phải để thắng thua. Biết nhiều là biết ít hơn. Bạn đúng trong góc nhìn của bạn. Nhưng tôi đúng trong góc nhìn của tôi. Hãy đón nhận, đừng vội phê phán hay lên án trong tranh luận, thảo luận. Thừa nhận sự khác biệt và chấp nhận điều mà bạn không chấp nhận mới dung nạp được những cái mới, loại bỏ đi cái tôi, cái cố chấp. Các ý kiến khác nhau khi trao đổi, tranh luận sẽ giúp cho việc lựa chọn quyết định và thực hiện quyết định được chính xác và ít rủi ro hơn. Muốn ít rủi ro hơn thì cần có nhiều hơn các ý kiến phản biện. Đôi khi khác biệt tạo nên sự đặc biệt. Khác biệt có thể đem đến nhiều giải pháp hơn cho sự lựa chọn để giải quyết vấn đề. Ngay cả sự phản biện dù có ngược lại hoàn toàn cũng có cái hợp lý là giúp cho chủ thể biết trước các rủi ro có thể đến để có giải pháp đi kèm. Lựa chọn quyết định theo nguyên tắc: phương án tối ưu là phương án ít rủi ro hơn.

5. Đặt nhiều câu hỏi
Đừng cố vội tìm câu trả lời khi vấn đề xảy đến. Mà hãy tập trung vào đặt câu hỏi. Cái gì cũng có nguyên nhân của nó. Đặt nhiều câu hỏi là đi tìm ra các nguyên nhân của vấn đề. Nên ít nhất phải biết hỏi: Việc gì, Bởi tại vì sao, Khi nào, Ai biết, Ở đâu, Thế nào? Trong đó chú trọng vào câu hỏi Tại sao? sẽ giúp bạn vừa luyện trí não cho minh mẫn, khỏe mạnh, vừa tìm hiểu được nguyên nhân thực sự của vấn đề. Các phát minh sáng chế nổi tiếng trên thế giới hầu như cũng bắt đầu bằng câu hỏi Tại sao và Tại sao. Đặt nhiều câu hỏi cũng giống như đặt đơn hàng cho các bên liên quan tìm câu trả lời và cảm thấy mình được đóng góp vào việc chung. Thúc đẩy các thành viên vì tổ chức.

6. Rèn kỹ năng lắng nghe
Lắng nghe để tiếp nhận thông tin đa chiều. LẮNG NGHE để hiểu và thấu cảm. Quyết định càng quan trọng, càng phải lắng nghe nhiều chiều để chắt lọc thông tin. “Nghe” thì phải “lắng” để lọc và sàng thông tin.
Mỗi cá nhân đều trải qua: Nghe >> Nói >> Đọc >> Viết. Và Nghe thực sự là quan trọng vì Nói là bạc, Im Lặng là vàng nhưng Lắng Nghe là kim cương. Nhưng Viết, Đọc, Nói thì ai cũng được đào tạo qua trường lớp một cách bài bản. Còn Lắng Nghe thường là tự học, tự trải nghiệm theo thời gian, theo sự va vấp và trưởng thành của cá nhân. Mồm miệng có thể đỡ chân tay nhưng họa cũng là từ miệng mà ra. Nên Lắng Nghe trước khi nói sẽ tránh được các họa do vạ miệng mà ra.

7. Bám sát mục tiêu
Lắng nghe, tôn trọng, thấu cảm, phản biện,... để đa dạng thông tin, hình thành nhiều phương án giải quyết vấn đề. Nhiều phương án dễ dẫn đến 9 người 10 ý. Ai cũng cho mình đúng nhất, giải pháp của mình là tối ưu nhất. Tổ chức, cá nhân lưỡng lự đứng ở ngã 3 đường phân vân lựa chọn giải pháp ưu tiên, để thời gian trôi đi, cơ hội vụt qua, vấn đề vẫn hiện hữu.
Mặt khác, mỗi một cá nhân, mỗi một tổ chức tại từng thời điểm sẽ có những ưu tiên theo đuổi cho các mục tiêu khác nhau. Trong điều kiện nguồn lực thì luôn hữu hạn còn nhu cầu thì vô hạn, không thể đáp ứng hết được mọi nhu cầu. Cần phải biết "lựa cơm mà gắp mắm", lựa chọn giải pháp thực thi phải dựa vào trọng số mục tiêu ưu tiên. Trong những hoàn cảnh cụ thể, bạn phải trả lời cho rõ câu hỏi, mục tiêu thực sự của mình là gì?

8. Tối đa hóa lợi ích của các bên
“Ai cũng thích được chia phần nhiều hơn” và "một miếng giữa làng hơn một sàng xó bếp” là tâm lý phổ biến của con người. Nên cần loại bỏ tư duy tôi thắng - anh thua, hay anh thắng - tôi thua, mà hãy cố gắng tìm phương án để chúng ta “win –win”. Luôn tìm kiếm phương án có lợi nhất cho các bên. Nếu không còn cách nào khác, cũng tìm các phương án cho dù chỉ 1 bên được lợi thì các bên khác cũng không cảm thấy thua thiệt.

9. Ra quyết định trong trạng thái "Tịnh Tâm, Tĩnh Trí”
Chinh phục bằng con tim nhưng chiến thắng bằng trí tuệ. Dùng trái tim để hiểu và thấu cảm. Nhưng ra quyết định phải bằng trí não. Đừng để “trái tim lầm lỡ đăt trên đầu”. Đi từ ánh mắt đến trái tim để thấu cảm, nhưng dễ bị cảm xúc, tình cảm chi phối, lấn át ra quyết định. Khi đó, tính thiên vị và điểm mù sẽ xâm chiếm sự minh mẫn, khách quan của bộ não. Các quyết định sai lầm thường xảy ra khi chủ thể nóng vội, mất bình tĩnh và đôi khi bị xúi bẩy bởi "thầy rùi". Do đó, khi đã đáp ứng được 8 nguyên tắc trên, để chốt ra quyết định, cần phải ngồi ở phòng VIP nhằm duy trì trạng thái "Tịnh Tâm, Tĩnh Trí" để ra quyết định đúng, trúng, hợp lý.

 

Tác giả bài viết: Sen Trắng

Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá

Xếp hạng: 5 - 1 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Sinh viên HuHa sẽ làm gì khi đi học trở lại

Kỷ niệm 7-5 (bên phải)
Thư viện điện tử
tra cứu văn bằng
Tra cứu đề tài
Số tay sinh viên
https://truongnoivu-csmn.edu.vn/
http://truongnoivu.edu.vn/
http://truongnoivu-csmt.edu.vn/

THỐNG KÊ TRUY CẬP

  • Đang truy cập10
  • Hôm nay1,820
  • Tháng hiện tại69,868
  • Tổng lượt truy cập1,510,460
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây